درس راهبردی | تنها راه درمان اقتصاد

انرژی هسته‌ای، بهانه‌ای برای تحریم بیشتر

بعد از دستیابی ایران به فناوری هسته‌ای، موج حملات سیاسی و اقتصادی دشمن مرحله جدیدی به خود دید، تحریم‌های شدیدتری وضع گردید و پرونده ایران به شورای امنیت ارجاع داده و چندین قطعنامه علیه ایران صادر شد. این قطعنامه ها نتیجه فضاسازی غربی‌ها بود، مسئله‌ای که سالها بعد «پوتین» رئیس جمهور فدراسیون روسیه اذعان کرد.(+)

البته پیش از قضایای هسته‌ای هم ایران دچار تحریم‌های آمریکا بود اما غربی‌ها برای نابودی اقتصاد ایران نیاز به یک بسته تحریمی جامع‌تر داشتند، این بسته با «حقوق بشر» سازگار نبود و تنها دلیلی که می‌توانست توجیه باشد «فناوری هسته‌ای» بود. البته ناگفته نماند اگر انرژی هسته‌ای نبود بحث های نظامی و دینی در مراحل بعدی بعنوان توجیهی برای فشار استفاده می‌شدند.

تحریم‌های هسته‌ای و برجام

تحریم‌های هسته‌ای باعث سخت‌تر شدن اوضاع اقتصادی کشور شد، حالا دو دهه بعد جنگ هشت ساله تحمیلی، ضربه اقتصادی شدید دوم وارد شد و این ضربه همان «تحریم» بود.

قابل توجه است که بحث هسته‌ای «توجیه» ایالات متحده بود نه دلیل واقعی، به همین دلیل ممکن نبود مذاکره فایده چشمگیری داشته باشد. برنامه فشار اقتصادی یک موضوع جدید نبود و کارگروهی در وزارت خزانه داری آمریکا چندین سال روی آن به تحقیق و بررسی می‌پرداختند.

«برجام»، کلید قفل تحریم

برجام برای رفع تحریم‌های ظالمانه‌ای بود که به بهانه استفاده صلح آمیز ایران از انرژی اتمی وضع شده بود. به همین دلیل محور مذاکرات روی «رفع تحریم‌ها» قرار گرفت و علت حمایت مردم از مذاکره هم همین بود، مردم به دنبال بهبود وضع اقتصادی از مسیر کاهش تحریم‌ها بودند نه کم کردن «بهانه» آمریکا و اروپا!

«ما دنبال از بین بردن و برداشتن تحریمها هستیم؛ هدف ما از این مذاکرات لغو تحریمها است؛ جدّاً دنبال این هستیم که این تحریمها لغو بشود.»

بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار مسئولان نظام ۱۳۹۴/۴/۲ (+)

از همان ابتدا عده بسیاری از مسئولین ضمن رد موفقیت در مذاکره با غربی‌ها، تاکید داشتند تنها راهِ بهبود اقتصاد، بهبود داخلی است اما عده‌ای هم بودند که راه سیاست خارجی سازش را در پیش گرفتند و مدعی بودند جز «مذاکره و دیپلماسی» راهی برای بهبود اقتصاد کشور نیست! راهکار دوم در انتخابات ۱۳۹۲ برگزیده شد. البته در این انتخاب مردم، دخالت های خارجی در افکار عمومی و همچنین اغوا تاثیر مهمی داشت. رهبر ایران اگرچه تاکید داشت که مذاکره هیچ فایده‌ای ندارد اما به علت مطالبات مردمی اجازه داد که دولت در زمینه هسته‌ای مذاکره کند و توافق حاصل از آن هم در سال ۱۳۹۴ بدست آمده و «برنامه جامع اقدام مشترک» یا همان «برجام» نامیده شد.

برخی فلسفه بافتند و تاریخ را به استناد آوردند و گفتند مگر پرهیز از رویارویی و جنگ با شیطان امکان پذیر است؟‌ ما راهی جز جنگ و جنگیدن و ویران کردن و ویران شدن نداریم. اما ملت ما در 24 خرداد 92 به تمام این افکار و سخنان مهر باطل زد و در انتخابات خرداد 92 اعلام کرد ما خواهان تعامل سازنده با جهان هستیم… امروز تحریم ها رفته…

حسن روحانی – شناسه خبر: 91358 –
سه شنبه 29 دی 1394 – 10:13 (+)

«برجام»، امید نافرجام

مدت زیادی از برجام و جشن عده‌ای از مردم نگذشته بود که آنچه ناامیدی و بدبینی خوانده می‌شد به وقوع پیوست! کمتر از یکسال از تصویب برجام نتایج گفته شده حاصل نشد، سال ۹۶ یعنی حدود دوسال بعد از تصویب برجام، گلایه مذاکره کنندگان ارشد هم درباره نقض «روح برجام» شروع شد، از جمله درباره عدم رعایت تعهدات توسط اروپا و آمریکا در زمینه محدودیت های بانکی و همچنین باقی ماندن اثر تحریم‌ها. سرانجام آمریکا در اردیبهشت ۱۳۹۷ رسما از برجام خارج شد. همچنان که گذشت اصل برجام هم برای رفع تحریم‌های آمریکا بود و با خروج آمریکا عملا هم تحریم‌ها باقی ماند و هم مسئولیت‌ها و محدودیت های برجام برای ایران حفظ شد، این محدودیت‌ها در زمینه‌های علمی و تحقیقاتی، صنعتی و همچنین اطلاعاتی برای چندین سال باقی خواهد ماند، مواردی مانند ممنوعیت ایجاد پایگاه غنی سازی اورانیوم، محدودیت های غنی سازی سانتریفیوژها و…

آمریکا تاکنون هم از متن برجام و هم از روح این توافق، سرپیچی کرده است.

محمد جواد ظریف، اردیبهشت ۱۳۹۶ (+)

«صبر راهبردی»، بازگشت به عقب

ایران برای یکسال در کنار اجرای کامل برجام، به اروپا فرصت داد تا منافع و تعهدات برجام را بدون آمریکا اجرا کند، اما عملا چیزی نصیب ایران نشد، از سال ۹۸ قدم های برگشتی برجام شروع شد، براساس مفاد برجام هرطرفی که از بخشی یا تمام تعهدات خود سر باز بزند طرف های دیگر می‌توانند مقابله به مثل کنند.

درباره ایران، آمریکا کاملا خارج شد و همه تحریم‌ها برگشت اما اروپا با حفظ لفظی برجام خواستار حفظ تعهدات و محدودیت های ایران می‌شود. بازی سیاسی اروپا کاملا مشخص بود، وقتی آلمان پایگاه نیروهای نظامی آمریکا است و کشورهای اروپایی کارگر اقتصاد آمریکا، توقع حفظ برجام تنها با طرف اروپایی بیجا است.

درس راهبردی «برجام»

برجام اگرچه در اقتصاد «هیچ» بود اما در سیاست ایران اثر مهمی گذاشت، با نگاهی به خط زمان ۱۵ سال اخیر، می‌توان درک خوبی از سیاست تاکتیکی ایالات متحده پیدا کرد، جایی که اروپا یک شریک راهبردی است و نه یک رقیب سیاسی.

راهبردی که مردم در سال ۹۲ انتخاب کردند در سال ۹۴ به نتیجه رسید، این نتیجه تنها روی کاغذ بود اما در عمل هرگز چیزی بدست نیامد و همان کاغذ هم در سال ۹۷ از بین رفت! حالا مشخص شد که مهر بطلان بر روی چه طرز فکر و راهبردی خورده است. فراموش نکنیم که همچنان راه بهبود اقتصاد هست منتها نه برجام و نه هرنگاه به خارج دیگری بلکه همه کلیدها در دست خود مردم و در داخل است.

اقتصاد مقاومتی یعنی ما بنای اقتصادی کشور را جوری تنظیم کنیم و ترتیب بدهیم که تکانه‌های جهانی در آن اثر نگذارد. یک‌روز عزا نگیریم که نفت از ۱۰۰ دلار رسید به ۴۵ دلار؛ یک‌روز عزا نگیریم که آمریکایی‌ها ما را تهدید میکنند که فلان‌چیز و فلان‌چیز و فلان‌چیز را تحریم میکنیم یا عملاً تحریم بکنند؛ عزا نگیریم که اروپایی‌ها کشتی‌رانیِ ما را تحریم کردند. اگر در کشور اقتصاد مقاومتی باشد، هیچ‌کدام از این تکانه‌های بین‌المللی نمیتواند به زندگی مردم آسیب وارد کند. اقتصاد مقاومتی یعنی این؛ یعنی در داخل کشور، ساختِ اقتصادی و بنای اقتصادی جوری باشد که از نیروهای مردم استفاده بشود، کمک واقعی گرفته بشود، برنامه‌ریزی بشود، بنای اقتصادی استحکام پیدا کند – که من حالا مواردی را ذکر خواهم کرد که این کارها باید انجام بگیرد – تکیه‌ی مسئولان کشور بر این باشد که حرکت اقتصادی کشور را این‌جوری قرار بدهند. اگر این شد، شکوفایی خواهد شد؛ اگر این شد، از تهدید دشمن دیگر نمیترسیم، از تحریم دیگر تنمان نمیلرزد، از پایین افتادن قیمت نفت عزا نمیگیریم؛ این اقتصاد مقاومتی است. تکیه‌ی عمده‌ی اقتصاد مقاومتی هم باز روی مردم است؛ روی تولید داخلی است.

بنده عقیده‌ام این است که اگر حتّی در مسئله‌ی هسته‌ای هم همان‌جور که آنها دیکته میکنند ما پیش برویم و قبول کنیم دیکته‌ی آنها را، باز هم حرکت مخرّب آنها و تحریمهای آنها برداشته نخواهد شد.

بیانات رهبری در دیدار مردم آذربایجان شرقی – ۱۳۹۳/۱۱/۲۹ (+)
اقتصاد ملی در بیانات رهبری (۱۳۹۳)
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن