مسئولیت پذیری؛ گمشده‌ی جامعه ایران

اشاره امروز رهبر انقلاب درباره «تعهد و مسئولیت پذیری» بهانه‌ای شد تا به بررسی این مهم در جامعه خودمان بپردازیم، مسئولیت پذیری چیست و چرا رهبری در این شرایط به این مقوله اشاره کردند؟

مسئولیت؛ تاوان انتخاب و آزادی

انسان در امور شخصی خود دارای حق انتخاب و آزاد در انتخاب است، اما این آزادی تاوانی هم دارد که همان مسئولیت پذیری و پذیرش عواقب انتخاب و عمل است. عواقب امور یا طبیعی است یا قراردادی، مثلا اگر فردی شئ تیز و برنده‌ای را به دیگری بزند طبیعتا موجب آسیب فرد مقابل می‌شود، این جراحت همان عاقبت طبیعی این عمل است، از طرفی بحث دیه و… هم مطرح می‌شود که موضوع قراردادی است.

این حق انتخاب در زمینه اجتماعی هم هست و در ابعاد گوناگون سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و… قابل بررسی می‌باشد. در زندگی اجتماعی هم انسان دارای انتخاب و آزادی بوده و در همین مسیر باید پذیرای تبعات انتخاب‌های خود باشد، تبعات آزادی انسان او را در هر شرایطی مسئول و پاسخگو می‌کند.

بالاترین انتخاب، بالاترین مسئولیت

هرچه تصمیم گرفته شده بزرگ‌تر باشد عواقب و مسئولیت‌های آن بیشتر است، برای نمونه کسی که به فرد دیگری جراحت وارد می‌کند تبعات کمتری برای او هست تا کسی که موجب مرگ فردی شود. در امور اجتماعی هم با توجه به اینکه تبعات آن دامنگیر بخشی یا همه جامعه می‌شود، تبعات آن شدیدترین نوع ممکن است.

انتخابات، بالاترین اثرگذاری سیاسی در جامعه

در همین مرحله، می‌توانیم به بحث انتخابات و علت اشاره رهبری به مسئولیت پذیری و تعهد اشاره کنیم! انتخابات دو طرف دارد، یک طرف فردی که اعلان کرده توانایی لازم برای بهبود شرایط و بعهده گرفتن مسئولیت را دارد، و طرف دیگر مردمی که فرد مورد نظر خود را براساس توانایی‌ها و شناخت موجود انتخاب می‌کنند. این انتخاب هم برای مردم و هم مسئول منتخب دارای عواقب است؛ برای مردم به این دلیل که قدرت و منابع را در اختیار فردی می‌گذارند که خود می‌خواهند و در ازای این ارائه مسئول هستند، شرایطی که تحت این انتخاب بوجود می‌آید بعهده انتخاب کنندگان خواهد بود از طرفی فرد یا افراد منتخب در دو‌ بعد پاسخگو هستند، یک بعد به مردم باید پاسخگو باشند چراکه این مقام و مسئولیت از جانب مردم به آنان می‌رسد، و بعد دیگر به کشور باید پاسخگو باشند، چراکه از منابع و امکانات آن بهره‌مند می‌شوند و باید در ازای آن کارایی لازم و کافی را داشته باشند.

سلبریتی‌ها و حزب باد

خوب است در این بین به نقش سلبریتی‌ها در جامعه اشاره کنیم، زمانی که در انتخابات سال ۹۶ ریاست جمهوری، از فردی حمایت کردند و‌ پس از روی کار آمدن وی اکنون ظاهر منتقد و مخالف گرفته‌اند! این نقدها و مخالفت‌ها چیزی از مسئولیت آنان کم نمی‌کند! و تمامی عواقب و اثرات حمایتشان را باید پذیرا باشند!

چطور ممکن است در زمان انتخابات از فردی حمایت کنیم و کسب منفعت داشته باشیم، و چند روز بعد از طرف مخالف هم سر در بیاوریم و جوری صحبت کنیم که گویی نه حمایتی داشته‌ایم و نه مسئولیتی داریم؟!

فرقی ندارد انتخابات ریاست جمهوری باشد، یا انتخابات مجلس، یا انتخابات شورای شهر و… ، هر انتخابی و هر انتخاب شدنی دارای مسئولیت و عواقبی است که فرد باید متحمل آن باشد.

طلبکاری؛ نتیجه بی‌مسئولیتی

متاسفانه در جامعه ما پذیرفتن تبعات امور مرسوم نیست، به همین دلیل امروزه می‌بینیم که همه ژست طلبکاری می‌گیرند! از فردی که شرایط فعلی نتیجه انتخاب‌هایش است، تا فردی که به مجلس راه یافته و با وجود گرفتن حقوق و مزایا مدعی نداشتن اختیار است، تا مقامات و مسئولیت‌های بالاتر؛ به نوعی در جامعه ما، اشتباهات بعهده هیچ فرد یا گروه خاصی نیست گویی همه چیز بر پایه جبر یا انتخاب «دیگران» است، دیگرانی که یا وجود خارجی ندارند و فرضی هستند یا اقلیتی هستند که باید جور تبعات انتخاب اکثریت را بدهند.

جمهوری؛ یعنی پذیرایی تبعات انتخاب اکثریت

نظام جمهوری اسلامی ایران، یعنی انتخابات مبتنی بر «اکثریت» بنابراین امروزه ما باید شاهد اکثریت پاسخگو باشیم! اما نه اکثریت پاسخگویی دیده می‌شود و نه حتی کسی نسبت به رویه خود پاسخگو است!

لازمه امور جمعی، مسئولیت پذیری است که هم در بعد توانایی و اجرایی است که فرد منتخب و مسئول باید بعهده بگیرد و هم در بعد انتخاب و اثرگذاری است که باید مردم و انتخاب کنندگان بعهده بگیرند.

نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن